Hoe werk jij samen? Vind je het belangrijk? Samenwerken is essentieel in en voor organisaties. Als het over samenwerking gaat wordt veel gesproken over nut en noodzaak en iedereen moet het kunnen. In veel organisaties wordt er een competentie benoemd over samenwerken en het liefst moeten medewerkers daar hoog op scoren. Maar is dat altijd zo? En wat betekent dat?
In de praktijk heb ik gezien dat er grote variaties in samenwerkingsvormen mogelijk zijn. Dat ook niet iedereen even geschikt is voor elke vorm van samenwerking. Ook lees ik wisselende berichten over de noodzaak tot samenwerken en het succes ervan. En er worden nieuwe termen gebruikt, zo las ik zelfs al over het nieuwe samenwerken en co-creatie is inmiddels een populair begrip geworden dat helemaal van deze tijd is.
Samenwerken is bijdragen
Voor dit stuk heb ik even gezocht naar definities van samenwerken. Ik vond er een op 
encyclo.nl: “Bijdragen aan een gezamenlijk resultaat door een optimale afstemming tussen de eigen kwaliteiten en belangen én die van de groep / de ander.” Uit deze definitie blijkt wel dat het in de praktijk niet hoeft te betekenen dat je fysiek bij elkaar bent om samen te werken. Het kan zelfs zo zijn dat je eigen bijdrage op zichzelf staat en aan een groter geheel wordt toegevoegd, wat dan een eindresultaat genoemd kan worden. Toch gaan de meeste mensen bij samenwerking uit van echt samen of gelijktijdig aan iets werken en afstemming zoeken, voor dit stuk is dat ook waar ik op doel als ik het heb over samenwerking.
Maar ook niet onbelangrijk; wat is er eigenlijk nodig voor goede samenwerking? Is het bijvoorbeeld te leren? En, maakt samenwerken deel van jouw werk uit en hoe werkt dat?
Ik luister…
In meer of mindere mate heeft vrijwel iedereen die werkt te maken met samenwerking. We leven immers in een afhankelijke economie, niet in zelfvoorziening. In een artikel dat ik op internet las over de competenties van samenwerken stond beschreven dat voor goede samenwerking empathie, sensitiviteit, tact en kunnen luisteren nodig zijn. Dit lijken logische eigenschappen maar zijn ze altijd nodig? Het lijkt me in een aantal verbanden handig maar zeker niet altijd, het hangt van de context af en ook van degene(n) waarmee samengewerkt wordt. Het zijn ook typisch eigenschappen die niet iedereen in dezelfde mate in zich heeft. Mijn ervaring is dat het hier ook niet gaat om eigenschappen die je kunt aanleren. Dan is samenwerking meteen niet voor iedereen weggelegd.
Samenwerken: begrijp je collega
Samenwerken is volgens mij zeker belangrijk maar dan wel in al zijn verscheidenheid. In een team kunnen mensen werken die goed zijn in samenwerken en mensen die er minder goed in zijn. Maar gezamenlijk ontstaat er iets op het moment dat mensen elkaar goed (leren) kennen en respecteren, daar ben ik van overtuigd. Daar speelt energie ook een belangrijke rol bij, het dan gaat dan om de chemie die er tussen mensen is én om het energieniveau van elke betrokkene (hoe zit iedereen in zijn vel?). Dat zorgt voor het wel of niet stromen van energie. Het belang van de eerder genoemde eigenschappen is volgens mij vooral aan de orde als mensen samenwerken die elkaar helemaal niet kennen. Is tact bijvoorbeeld altijd nodig bij iemand die je heel goed kent? Luister je altijd goed naar wat iemand zegt met wie je al jaren plezierig samenwerkt? En is het nodig om met iedereen te kunnen samenwerken? Voor verbetering van samenwerking blijkt het begrijpen van anderen heel effectief te zijn, en dat is tot op zekere hoogte voor iedereen mogelijk. De wil om een ander te begrijpen is daarvoor meestal wel het begin.
